Hoe groot is de kans op oorlog in 2026?
Er bestaat geen exact, wetenschappelijk percentage of officiële kansberekening voor een directe oorlog in 2026. Veiligheidsdiensten en experts spreken liever van dreigingsbeelden en scenario's dan van vaste kansen. Meer achtergrondinformatie over de veiligheidssituatie en hoe hiermee wordt omgegaan, kun je lezen in de analyses van de Atlantische Commissie of het overzicht op Noodplan op Maat.
- Directe landoorlog: Een grootschalige Russische aanval op Nederlands of West-Europees grondgebied op de korte termijn wordt door experts (zoals voormalig Commandant der Strijdkrachten Mart de Kruif) niet gezien als een realistisch scenario.
- Hybride dreiging: Wel is er al sprake van een actieve 'schaduwoorlog'. Denk hierbij aan spionage, cyberaanvallen, desinformatie en het verkennen van kritieke infrastructuur (zoals onderzeese kabels en havens) door Rusland.
- Lokale dreiging: De kans op militaire agressie is aanzienlijk hoger in de directe grensgebieden van Rusland en de NAVO, zoals de Baltische staten (Letland, Estland, Litouwen), Polen en Finland. Inlichtingendiensten waarschuwen dat Moskou zich op de middellange termijn (richting 2028) wil klaarmaken om breder te kunnen escaleren als de oorlog in Oekraïne stagneert.
- Defensie-experts wijzen erop dat een Derde Wereldoorlog of een directe conventionele oorlog tussen Rusland en de NAVO nu niet waarschijnlijk wordt geacht, deels dankzij de afschrikkende werking van de NAVO.
- Wel benadrukken figuren zoals NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte en diverse inlichtingendiensten dat de waakzaamheid en weerbaarheid omhoog moeten omdat de geopolitieke spanningen historisch hoog zijn.
- Lees verder »
Hoe groot is de kans dat er een oorlog uitbreekt?
De kans op een grootschalige militaire aanval op Nederlands grondgebied is klein, maar de dreiging van een bredere (hybride) oorlog in Europa is reëel en groter dan in de afgelopen decennia. Meer achtergrond over de veranderende koers van de krijgsmacht lees je via het Defensiebeleid van de Rijksoverheid.
- Oekraïne en Rusland: Volgens het Ministerie van Defensie is de kans op een conflict in Europa groter geworden door de oorlog in Oekraïne en de opstelling van Rusland.
- Rol van Nederland: Experts zoals hoogleraar Rob de Wijk en defensieanalisten wijzen erop dat Nederland direct op het slagveld minder snel een primair doelwit zal zijn, omdat gevechten zich primair aan de oostgrens van de NAVO zouden afspelen. Wel functioneert Nederland als cruciaal militair en logistiek doorvoerknooppunt.
- Hybride dreiging: De kans op sluipende, 'stille' aanvallen is groot. Hierbij gaat het om cyberaanvallen op kritieke infrastructuren (zoals stroom, water of internet), spionage, desinformatie en sabotage (zoals acties rond de Noordzee).
- NAVO-afschrikking: Oorlog wordt volgens militairen en wetenschappers juist voorkomen door een sterke, snelle afschrikking en het bundelen van krachten met bondgenoten binnen de NAVO.
- Maatschappelijke weerbaarheid: Overheden en defensie benadrukken dat veiligheid niet alleen bij het leger ligt; ook burgers en bedrijven moeten klaar zijn voor mogelijke verstoringen (zoals stroomuitval of digitale aanvallen).
- Lees verder »
Welke landen zullen in 2026 in oorlog zijn?
Volgens het Rode Kruis en de Vluchtelingensamenwerking (IRC) bevinden zich in 2026 de ernstigste oorlogen, gewapende conflicten en humanitaire crises in de volgende landen:
- Soedan: Oorlog tussen het leger (SAF) en de paramilitaire RSF woedt al bijna drie jaar en veroorzaakt de grootste humanitaire crisis ter wereld.
- Palestina (Gaza en de bezette gebieden): Aanhoudende strijd en verwoesting met een ernstige humanitaire noodsituatie en honger.
- Oekraïne: De oorlog tegen de Russische invasie gaat door, waarbij aanvallen op energiecentrales en infrastructuur de bevolking zwaar treffen.
- Iran, Israël en het Midden-Oosten: Escalatie en militaire aanvallen begin 2026 (waaronder acties van Israël en de VS in Iran) zorgden voor aanhoudende regionale spanningen.
- Zuid-Soedan: Dreiging van terugval in een burgeroorlog nu het vredesakkoord onder druk staat.
- Haïti: Ontwricht door extreem bendegeweld, politieke chaos en humanitaire nood.
- Myanmar: Aanhoudende burgeroorlog en de nasleep van natuurrampen.
- Democratische Republiek Congo (DR Congo): Gewapende groepen en geweld in het oosten van het land.
- Ethiopië: Interne spanningen en ontheemding.
- Mali, Burkina Faso, Somalië, Jemen en Syrië: Landen die te kampen hebben met langdurige gewapende conflicten, terrorisme en instabiliteit.
- Lees verder »
Hoe groot is de kans dat Rusland de NAVO aanvalt?
De kans op een directe, grootschalige militaire aanval van Rusland op NAVO-grondgebied op korte termijn wordt door militaire experts en inlichtingendiensten als laag tot matig ingeschat, maar de dreiging van een toekomstig conflict en zogenaamde 'hybride' aanvallen is reëel. Meer achtergrondinformatie over de opbouw aan de grens vind je in het artikel van Pointer, en een analyse van de dreiging lees je via de Atlantische Commissie.
- Korte termijn (1 tot 3 jaar): Volgens oud-Commandant der Strijdkrachten Mart de Kruif is een directe grootschalige inval op de korte termijn geen realistisch scenario, maar kan dit wel veranderen binnen één tot drie jaar na een eventueel staakt-het-vuren in Oekraïne. Rusland bouwt ondertussen wel capaciteit en wapenarsenalen op langs de Europese oostgrens.
- Hybride oorlogsvoering (nu al aan de gang): Inlichtingendiensten (zoals de AIVD en MIVD) benadrukken dat Rusland al actief is in een 'schaduwoorlog'. Dit gebeurt via sabotage, spionage, cyberaanvallen, gps-storingen en desinformatie, zonder dat het meteen leidt tot openlijke oorlogtegen een NAVO-land.
- Tijdshorizon 2027: Sommige militaire bevelhebbers en analisten waarschuwen dat Rusland (mogelijk in combinatie met geopolitieke spanningen rond China) richting 2027 zijn druk op het Westen verder zou kunnen opvoeren.
- Afschrikking (Artikel 5): Een aanval op één NAVO-lidstaat betekent volgens artikel 5 een aanval op het hele bondgenootschap, inclusief de Verenigde Staten en hun nucleaire arsenaal. Dit vormt een enorme drempel voor Moskou.
- Belasting door Oekraïne: Het Russische leger heeft al jarenlang gigantische verliezen geleden aan personeel en materieel in Oekraïne, waardoor het tijd en middelen kost om te herstellen.
- Lees verder »
- Wat is de kans op een nucleaire oorlog?
- Hoe groot is de kans op hiv bij hetero's?
- Wie heeft het meeste kans op hiv?
- Hoe groot is de kans dat een vrouw hiv heeft?
- Waar is de meeste kans op teken?
- Hoeveel kans is er om profvoetballer te worden?
- Hoe groot is de kans dat je zwanger wordt als je de pil vergeet?
- Hoe groot is de kans om zwanger te worden met de pil?
- Hoe groot is de kans dat de Etna dit jaar uitbarst?
- Wat is de kans om profvoetballer te worden?