Waar stammen apen vanaf?
Apen (de infraorde Simiiformes) zijn ongeveer 34 miljoen jaar geleden ontstaan uit vroege primaten. De allereerste primaten ontstonden zo'n 56 miljoen jaar geleden (zoals Teilhardina belgica, waarvan fossielen zijn gevonden in België). Uit deze vroege groep ontwikkelden zich later de echte apen. In de loop van de tijd splitsten de apen zich op in twee hoofdgroepen door continentverschuiving en evolutie: Lees meer over de geschiedenis van onze evolutionaire familie bij het Instituut voor Natuurwetenschappen. Mensen stammen niet af van de apen die je nu in de dierentuin ziet. Wel hebben mensen en moderne apen miljoenen jaren geleden een gemeenschappelijke voorouder gehad.
- Breedneusapen (Platyrrhini): Deze ontstonden in Midden- en Zuid-Amerika. Ze worden ook wel de 'apen van de Nieuwe Wereld' genoemd en hebben vaak een grijpstaart.
- Smalneusapen (Catarrhini): Deze ontstonden in Afrika en Azië (de 'Oude Wereld
- Lees verder »
Waar zijn de 10 stammen van Israël?
De tien stammen van het noordelijke koninkrijk Israël zijn volgens de Bijbel in 722 v.Chr. weggevoerd in ballingschap door het Assyrische Rijk en daarna grotendeels opgegaan onder de omliggende volken. In de traditie en door de eeuwen heen zijn er verschillende groepen en gemeenschappen over de hele wereld die claimen (een deel van) de 'verloren tien stammen' te zijn: In de theologie en archeologie is er geen hard bewijs dat deze stammen als afzonderlijke, zuivere eenheden hebben overleefd; veel stromingen geloven dat zij grotendeels zijn opgegaan in de bredere Joodse diaspora of de omringende bevolking.
- De splitsing: Na de dood van koning Salomo viel het verenigde koninkrijk uiteen in twee delen: het Noordrijk (bestaande uit 10 stammen, ook wel het Tienstammenrijk genoemd) en het Zuidrijk (Juda, bestaande uit Juda en Benjamin, met de Levieten erbij).
- De Assyrische verovering: In 722 v.Chr. viel de Assyrische koning het Noordrijk binnen, veroverde de hoofdstad Samaria en voerde de bewoners weg naar verschillende delen van het Assyrische Rijk (globaal het gebied van het huidige Irak, Syrië en Iran).
- Vermenging en verstrooiing: In de geschiedenis zijn deze stammen niet als herkenbare groep teruggekeerd. Ze assimileerden met de lokale bevolking of trokken verder weg.
- Bnei Menashe in Noordoost-India (die claimen af te stammen van de stam Manasse).
- Beta Israël (de Joden in Ethiopië, traditioneel verbonden met de stam Dan).
- Pathanen (een grote etnische groep in de grensstreek van Afghanistan en Pakistan, met volksverhalen over afstamming van de Israëlitische stammen).
- Andere groepen in onder meer Zuid-Azië, Afrika en China hebben historische of culturele tradities die hieraan refereren.
- Lees verder »
Zijn er nog onontdekte stammen?
Ja, er leven wereldwijd nog ongeveer 196 inheemse stammen en volken die in vrijwel volledige isolatie en zonder contact met de moderne buitenwereld leven. Volgens recent onderzoek en rapporten van organisaties zoals Survival International bevinden de meeste van deze geïsoleerde groepen zich in specifieke, moeilijk toegankelijke regio's: Deze geïsoleerde stammen staan sterk onder druk. Ze zijn extreem vatbaar voor ziektes uit de moderne wereld (zoals griep of waterpokken) waar hun afweersysteem geen raad mee weet. Daarnaast worden hun leefgebieden bedreigd door illegale houtkap, goudmijnbouw, veeteelt, dammen en oprukkende buitenstaanders of influencers.
- Het Amazoneregenwoud (~95% van het totaal): Dit is het grootste gebied met geïsoleerde stammen. Bekende groepen zijn onder andere de Mashco Piro in Peru (een van de grootste groepen met zo'n 750 leden) en de Nomole, waarvan recent zeldzame beelden naar buiten kwamen. Ook in landen als Brazilië, Colombia, Bolivia en Ecuador wonen diverse afgezonderde groepen.
- Nieuw-Guinea: In de afgelegen oerbossen van de Indonesische provincie Papoea en Papoea-Nieuw-Guinea leven naar schatting nog meer dan 40 geïsoleerde stammen.
- De Andaman-eilanden (India): Bekend is de stam van de Sentinelezen op het eiland Noord-Sentinel, die er bewust voor kiezen om elk contact met de buitenwereld af te wijzen.
- Lees verder »
Wat waren de stammen van Israël?
De twaalf stammen van Israël zijn volgens het Oude Testament de nakomelingen van Jakob (die later de naam Israël kreeg), de kleinzoon van aartsvader Abraham. Jakob had twaalf zonen bij zijn vrouwen (Lea, Rachel) en bijvrouwen (Bilha, Zilpa), waaruit de stammen zijn ontstaan. Meer achtergrond en informatie is te vinden op de De stammen van Israël - Bijbel online en via de uitleg over het Volk Israël. Omdat de samenstelling van de 'twaalf' in de Bijbel op verschillende manieren wordt geteld (afhankelijk van wie wel of geen eigen grondgebied kreeg), bestaat er een vaste en een flexibele indeling: Opmerking: Omdat de stam van Levi geen grondgebied ontving en de stam van Jozef werd verdeeld in Efraïm en Manasse, bleef het totale aantal van twaalf gebieden/stammen in de praktische indeling behouden.
- Ruben (zoon van Lea)
- Simeon (zoon van Lea)
- Levi (zoon van Lea) – kreeg geen eigen stuk land toegewezen, maar leverde de priesters en levieten voor de tabernakel en de tempel.
- Juda (zoon van Lea) – de stam waaruit het koningshuis van David voortkwam en waaraan de Joden hun naam ontlenen.
- Issaschar (zoon van Lea)
- Zebulon (zoon van Lea)
- Dan (zoon van Bilha, bijvrouw van Rachel)
- Naftali (zoon van Bilha)
- Gad (zoon van Zilpa, bijvrouw van Lea)
- Aser (zoon van Zilpa)
- Benjamin (zoon van Rachel)
- Jozef (zoon van Rachel) – wordt vaak zelf niet als één stam genoemd, maar opgesplitst in de stammen van zijn twee zonen: Efraïm (kleinzoon van Jozef); Manasse (kleinzoon van Jozef)
- Het Verenigd Koninkrijk: Onder koning Saul, koning David en koning Salomo vormden de twaalf stammen tijdelijk één verenigd koninkrijk.
- De splitsing: Na de dood van koning Salomo viel het rijk uiteen in twee delen: Het Noordrijk (Israël) bestond uit tien stammen en werd later veroverd door het Assyrische Rijk (wat leidde tot het fenomeen van de zogenaamde "tien verloren stammen").; Het Zuidrijk (Juda) bleef trouw aan het huis van David en bestond hoofdzakelijk uit de stam Juda (en Benjamin/Simeon).
- Lees verder »
Wat zijn geïsoleerde stammen?
Wereldwijd leven er naar schatting 196 inheemse stammen die een nagenoeg volledig geïsoleerd bestaan leiden. Meer over de situatie van deze volken is te lezen via de berichtgeving van Nieuwsuur op NOS of in het overzicht op Wikipedia over Geïsoleerde volkeren.
- Amazonegebied: Ongeveer 95% van deze volken woont in het Amazonegebied (verdeeld over landen als Brazilië, Peru, Colombia en Venezuela). Een bekend voorbeeld is de Mashco Piro-stam in Peru, die uit zo'n 750 leden bestaat.
- Nieuw-Guinea: Hier leven meer dan 40 geïsoleerde of deels afgezonderde stammen.
- Andaman-eilanden (India): Bekende groepen zijn de Sentinelezen (op Noord-Sentinel) en de Jarawa.
- Ziekten: Geïsoleerde stammen hebben geen weerstand tegen veelvoorkomende ziektes zoals griep of waterpokken. Eén enkel contact kan volgens organisaties als Survival International soms tot de helft van een stam het eerste jaar uitroeien.
- Industrie en ontbossing: Illegale houtkap, mijnbouw, veeteelt en oprukkende buitenstaanders bedreigen hun leefgebied.
- Lees verder »
- Waar stammen beren vanaf?
- Wat zijn de nieuwe regels voor huurwoningen vanaf 2026?
- Wat mag je vanaf 14 jaar?
- Welke dieren mogen niet meer vanaf 2025?
- Waar is de stam van Efraïm?
- Wat is de stam van blijven?
- Hoe lang duurt het vanaf de aarde naar de maan?
- Hoe heet de stam van de Amazone?
- Welke stammen waren er in de Amazone?
- Waar stamt de capibara vanaf?