Welke soorten ministers zijn er?

In de Nederlandse Rijksoverheid bestaan er grofweg drie hoofdtypen ministers, aangevuld met verwante bewindspersonen: Verwante functies binnen het kabinet zijn: Meer details over deze rollen vind je op Ministers in soorten en een actueel overzicht van het kabinet op Bewindspersonen.

  • Vakministers (met eigen ministerie): Zij geven leiding aan een specifiek ministerie en dragen de eindverantwoordelijkheid voor dat beleidsterrein en de bijbehorende ambtelijke organisatie.
  • Minister-president (premier): De voorzitter van de ministerraad en leider van het Ministerie van Algemene Zaken. Volgens de Grondwet zijn ministers in principe gelijk, maar de premier heeft een coördinerende en gezichtsbepalende rol (zoals in de Europese Raad en bij persconferenties).
  • Ministers zonder portefeuille: Ministers met een eigen inhoudelijke taak of beleidsterrein, maar zonder een eigen ministerie of eigen ambtelijk apparaat. Zij vallen organisatorisch meestal onder een bestaand ministerie en kunnen bijvoorbeeld ook optreden als vicepremier.
  • Vicepremiers: Ministers die de minister-president vervangen bij afwezigheid; zij hebben daarnaast hun eigen ministers- of portefeuilletaak.
  • Staatssecretarissen: Bewindspersonen met een eigen takenpakket die onder de politieke verantwoordelijkheid van een minister vallen en geen lid zijn van de ministerraad.
  • Lees verder »

Welke soorten kabinetten zijn er in Nederland?

In de Nederlandse politiek onderscheiden we verschillende soorten kabinetten, afhankelijk van hun steun in de Tweede Kamer, de manier waarop ze zijn gevormd en hun politieke status. Meer informatie vind je op Parlement.com.

  • Meerderheidskabinet: De coalitiepartijen hebben samen minstens 76 van de 150 zetels in de Tweede Kamer. Dit geeft het kabinet een meerderheid voor zijn beleid en wetgeving.
  • Minderheidskabinet: De samenwerkende partijen in het kabinet hebben geen meerderheid (minder dan 76 zetels) in de Tweede Kamer. Ze moeten per onderwerp of via afspraken steun zoeken bij andere fracties. Een voorbeeld is het minderheidskabinet-Jetten (D66, CDA, VVD).
  • Gedoogkabinet: Een minderheidskabinet dat vooraf structurele steun heeft vastgelegd met één of meer niet-deelnemende partijen, bijvoorbeeld via een gedoogakkoord. Een bekend voorbeeld is Rutte I.
  • Parlementair kabinet: Komt tot stand in nauw overleg tussen de betrokken partijen en hun Kamerfracties, meestal met een regeerakkoord en ministers met sterke banden met de partijen.
  • Extraparlamentair kabinet: Ontstaat zonder dat de Kamerfracties vooraf een strak regeerakkoord sluiten of zich onvoorwaardelijk verbinden aan het kabinet. Bewindspersonen treden op meer op eigen titel of op basis van een beperktere afspraak.
  • Zakenkabinet: Een kabinet dat vooral bestaat uit vakspecialisten en deskundigen in plaats van uitgesproken partijpolitici, vaak gericht op het oplossen van specifieke problemen.
  • Koninklijk kabinet: Een kabinet waarin de Koning een doorslaggevende stem heeft bij de samenstelling en het beleid; dit hoort bij een constitutionele monarchie met weinig of geen ministeriële verantwoordelijkheid en komt in het moderne Nederlandse staatsrecht niet meer voor.
  • Demissionair kabinet: Een kabinet dat zijn ontslag heeft aangeboden (bijvoorbeeld na een val of verkiezingen) en wacht op een nieuw kabinet. Het behandelt in principe alleen lopende zaken en geen controversiële onderwerpen.
  • Lees verder »

Wat verdient een minister per maand?

Een minister in Nederland verdient een bruto jaarsalaris van ongeveer € 211.552,31 (volgens de actuele gegevens van de Rijksoverheid). Dit komt neer op een bruto maandsalaris van zo'n € 15.158,52 (inclusief 8% vakantiegeld en 8,3% eindejaarsuitkering). De opbouw van het inkomen ziet er als volgt uit: Opmerking: De minister-president verdient hetzelfde basissalaris als een reguliere minister. Een staatssecretaris verdient iets minder, namelijk zo'n € 197.608,17 per jaar (ongeveer € 14.159,37 bruto per maand inclusief toeslagen).

  • Basissalaris (bezoldiging): Ongeveer € 14.760 tot € 15.158 bruto per maand.
  • Vakantiegeld (8%): Circa € 1.180 per maand.
  • Eindejaarsuitkering (8,3%): Circa € 1.224 per maand.
  • Onkostenvergoeding: Ministers hebben daarnaast rechtte op een vaste onkostenvergoeding (de hoogte hiervan verschilt licht per ministerspost, zoals bij de minister-president of minister van Buitenlandse Zaken).
  • Lees verder »

Wat is het verschil tussen staatssecretarissen en ministers?

Het belangrijkste verschil tussen een minister en een staatssecretaris in Nederland zit in de politieke positie, de verantwoordelijkheid en het stemrecht binnen het bestuur. Meer informatie over de samenstelling van het landsbestuur vind je op de pagina over Over de regering | Rijksoverheid.nl of via de uitleg van Parlement.com.

  • Positie & Taken: Leidt een eigen ministerie (of als minister zonder portefeuille een specifiek beleidsterrein binnen een ander ministerie).
  • Regering en kabinet: Maakt deel uit van zowel de regering (samen met de Koning) als het kabinet.
  • Ministerraad: Is lid van de ministerraad, praat mee over het algemene beleid van de regering en heeft daar stemrecht.
  • Verantwoording: Is volledig politiek en ministerieel verantwoordelijk voor het beleid van zijn of haar departement.
  • Positie & Taken: Is een soort 'onderminister' (de rechterhand van een minister) die is aangesteld om een minister te ondersteunen op een specifiek deelterrein binnen een ministerie.
  • Regering en kabinet: Maakt deel uit van het kabinet, maar staatsrechtelijk niet van de regering.
  • Ministerraad: Heeft geen stemrecht in de ministerraad; een staatssecretaris schuift daar alleen aan als er over zijn of haar eigen beleidsterrein wordt gesproken.
  • Verantwoording: Legt wel zelf verantwoording af aan het parlement (de Tweede en Eerste Kamer) over het eigen beleid, maar de minister blijft eindverantwoordelijk.
  • Lees verder »
Gerelateerd aan Welke soorten ministers zijn er?