Wat is chemisch water?
Water is een chemische verbinding met de formule H₂O. Dit betekent dat elk watermolecuul bestaat uit twee waterstofatomen en één zuurstofatoom. Meer diepgaande informatie over de chemische binding en structuur vind je bij de Universiteit Twente (Deeltjesmodel) of in de algemene uitleg op Wikipedia.
- Molecuulstructuur: De atomen zijn met elkaar verbonden via atoombindingen.
- Dipoolmolecuul: Zuurstof trekt harder aan elektronen dan waterstof. Hierdoor is water een polaire stof (een dipool): de zuurstofkant is licht negatief en de waterstofkant is licht positief.
- Waterstofbruggen: Door die polaire lading trekken watermoleculen elkaar sterk aan via zogenaamde waterstofbruggen. Dit zorgt voor het hoge kookpunt, smeltpunt en de unieke eigenschappen van water.
- Oplosmiddel: Omdat water polair is, kunnen heel veel zouten en andere polaire stoffen erin oplossen ("gelijk lost op in gelijk").
- Fasen: Water komt op aarde voor in drie fasen: vast (ijs), vloeibaar (water) en gasvormig (waterdamp).
- Lees verder »
Waar zitten de meeste PFAS in het drinkwater?
In Nederland en Vlaanderen zit de meeste PFAS in het drinkwater in het westen van het land, met name in gebieden waar het drinkwater (gedeeltelijk) wordt gemaakt van oppervlaktewater (rivierwater zoals de Rijn of de Maas) in plaats van grondwater. Let op: ondanks de overschrijdingen van de scherpere advieswaarden adviseren het RIVM en drinkwaterbedrijven (via Vewin) meestal wel dat het kraanwater gewoon gedronken kan worden, omdat de inname via voeding vaak een grotere rol speelt.
- Nederland (volgens gegevens van onder meer Greenpeace): De RIVM-advieswaarde wordt het meest overschreden in het westen van het land, rond steden als Zaandam, IJmuiden, Haarlem, Haarlemmermeer, Amsterdam, Den Haag, Zoetermeer, Leiden, Rotterdam en Westland.
- Grondwater vs. oppervlaktewater: Ongeveer 60% van het Nederlandse drinkwater komt uit grondwater en bevat doorgaans minder PFAS. Drinkwater dat uit rivieren en oppervlaktewater wordt bereid, bevat vaker verhoogde concentraties door lozingen van de chemische industrie (zoals rond Dordrecht).
- Industriële lozingen: Fabrieken die PFAS produceren of verwerken lozen deze "eeuwigdurende chemische stoffen" in rivieren.
- Verspreiding via het milieu: Via neerslag, oppervlaktewater en de bodem komt het in de waterbronnen terecht waar drinkwaterbedrijven hun water uit winnen.
- Lees verder »
Wat is het zuiverste water om te drinken?
Het zuiverste drinkwater in termen van de minste vervuiling en mineralen is gedestilleerd water of water gezuiverd via omgekeerde osmose (reversosmose). In de natuur geldt smeltwater van ijsbergen theoretisch als het zuiverste onbewerkte water, maar dit is in de praktijk niet de best of meest veilige keuze voor dagelijks drinken. Nee. Gezond water betekent niet per se chemisch puur (H₂O zonder enige toevoeging). Lichte hoeveelheden calcium, magnesium en natrium in kraan- of mineraalwater zijn juist nuttig voor het lichaam. Volgens het Voedingscentrum is normaal Nederlands kraanwater de meest gezonde, duurzame en veilige keuze.
- Gedestilleerd of omgekeerde-osmosewater: Dit water is ontdaan van vrijwel alle mineralen, bacteriën, virussen en chemische resten. Het is echter zo 'zuiver' (mineraalloos) dat het niet per se gezonder is dan normaal drinkwater; je lichaam haalt namelijk ook mineralen uit voeding.
- Kraanwater (in Nederland): Dit is streng gereguleerd via de Drinkwaterplatform en de Drinkwaterwet, en is van zeer hoge kwaliteit. Het bevat kleine, veilige hoeveelheden natuurlijke mineralen. Let wel op oude loden leidingen in huizen van vóór 1960.
- Mineraalwater en bronwater (zoals Spa Reine): Dit valt onder Natuurlijk mineraalwater en bronwater. Water zoals Spa Reine heeft een zeer lage droogrest (weinig mineralen) en is van nature heel zuiver doordat het jarenlang door de bodem gefiltreerd is. Het is echter niet 'zuiverder' dan gefilterd kraanwater en vaak vele malen duurder.
- Lees verder »
Kan je van grondwater drinkwater maken?
Ja, je kunt grondwater omzetten in drinkwater, maar dit is maatwerk en vereist de juiste behandeling. Ongeveer 60% van het drinkwater in Nederland wordt standaard uit grondwater gemaakt, maar dat gebeurt door drinkwaterbedrijven met grote geavanceerde zuiveringsinstallaties. Wil je zelf grondwater filteren tot drinkwater, dan moet je een vaste keten van stappen volgen zoals uitgelegd door PureAqua:
- Wateranalyse: Laat het water eerst testen door een gecertificeerd laboratorium op chemische stoffen en bacteriën. Soms is grondwater te zwaar vervuild.
- Beluchten en bezinken: Opgelost ijzer en mangaan komen in contact met zuurstof zodat ze vlokken vormen.
- Mechanische filtratie: Een zand- of sedimentfilter vangt de vlokken en het zand op.
- Actieve koolfilter: Dit verwijdert geur, smaak en organische stoffen.
- Desinfectie (UV-licht): Doodt eventuele bacteriën en ziekteverwekkers zonder chemicaliën toe te voegen.
- Omgekeerde osmose (RO): Een membraanstap die zouten, zware metalen of hardnekkige stoffen tegenhoudt.
- Lees verder »
Is ontkalkt water gezond om te drinken?
Ontkalkt (of onthard) water is in principe veilig om te drinken voor de meeste mensen, maar het is niet per se gezonder dan normaal kraanwater. Meer gedetailleerde informatie over veiligheid en gebruiksregels vind je op de overzichtspagina van Waterontharder-advies en bij het advies van Van Marcke.
- Toename van natrium: Veel waterontharders werken via ionenwisseling. Hierbij wordt calcium (kalk) vervangen door natrium (zout). Dit verhoogt het natriumgehalte van het water. Voor de meeste mensen is dit verwaarloosbaar, maar het is wel belangrijk als je een streng zoutarm dieet volgt of een verhoogde bloeddruk hebt.
- Verlies van mineralen: Door het ontkalken verdwijnen calcium en magnesium deels uit het water. Hoewel deze mineralen gezond zijn, haal je de grote meerderheid daarvan uit je voeding en niet uit drinkwater.
- Niet geschikt voor baby's: Zacht of ontkalkt water wordt afgeraden voor het aanlengen van zuigelingenvoeding (flesvoeding) omdat het de mineralenbalans kan verstoren.
- Onderhoud van het systeem: Een ontharder of filter moet jaarlijks goed onderhouden worden. Gebeurt dit niet, dan kan het filter een broedplaats worden voor bacteriën.
- Lees verder »