Hoe kan het dat ik niet meer afval?

Als je niet afvalt, komt dat meestal doordat je ongemerkt evenveel energie binnenkrijgt als je verbruikt, of doordat je lichaam tijdelijk vocht vasthoudt. De belangrijkste redenen waarom gewichtsverlies kan stagneren, zijn: Meer over de achtergronden en een handige checklist vind je bij de Hartstichting of via de uitleg over gewicht van het Voedingscentrum.

  • Onbewust te veel calorieën: Kleine extra's zoals olie bij het koken, een scheutje melk in de koffie, sausjes, noten of een stukje kaas tellen snel op.
  • Het weekend telt zwaar mee: Vijf dagen streng of matig eten kan in één weekend met extra hapjes of drankjes volledig worden geneutraliseerd.
  • Opbouw van spiermassa: Als je (kracht)training doet, kun je vet verliezen en spieren opbouwen. Spieren zijn zwaarder dan vet, waardoor de weegschaal stilstaat terwijl je wel slanker wordt.
  • Slechte slaap en stress: Te weinig slaap verhoogt het hongerhormoon (ghreline) en stress verhoogt cortisol, waardoor je meer trek krijgt en je lichaam vocht of vet vasthoudt.
  • Vloeibare calorieën: Frisdrank, alcohol, vruchtensappen en speciale koffiedrankjes geven nauwelijks verzadiging maar bevatten wel veel calorieën.
  • Medicatie of hormonen: Sommige medicijnen (zoals antidepressiva, prednison of bètablokkers) of schildklierproblemen kunnen gewichtsverlies vertragen.
  • Lees verder »

Waarom kan ik ineens niet meer afvallen?

Als het afvallen ineens stilvalt, komt dat vaak doordat je lichaam zich heeft aangepast aan een lagere calorie-inname of doordat er ongemerkt gewoontes zijn ingeslopen.

  • Onbewuste extra calorieën: Kleine porties extra (zoals een scheut olie, een handje noten, sausjes of extra hapjes in het weekend) kunnen je calorietekort makkelijk opheffen. Je kunt dit nagaan door een tijdje een eetdagboek bij te houden via de Voedingscentrum tool genaamd Mijn Eetmeter.
  • Het 'spaareffect' of gewenning: Als je langere tijd minder bent gaan eten, verlaagt je lichaam op de duur je ruststofwisseling. Je verbrandt in rust simpelweg minder.
  • Stress en slechte slaap: Chronische stress verhoogt het hormoon cortisol, wat vetopslag (vooral rond de buis) en trek in zoet/vet kan stimuleren. Slaapgebrek verstoort hongerhormonen (ghreline en leptine).
  • Spiermassa opbouwen: Als je bent gestart met krachttraining, kun je vet verliezen terwijl je spiermassa opbouwt. Spierweefsel weegt zwaar, waardoor de weegschaal kan stilstaan terwijl je kleding wel losser gaat zitten.
  • Hormonale veranderingen of medicatie: Bijvoorbeeld de overgang, schildklierproblemen, PCOS of het starten met bepaalde medicatie (zoals antidepressiva of bètablokkers).
  • De overgang naar een 'alles-of-niets' mindset: Doordat je streng dieet, krijg je meer honger, waardoor je ongemerkt in het weekend meer compenseert.
  • Meet of weeg kritisch: Weeg tijdelijk je porties af of houd een paar dagen eerlijk bij wat je eet en drinkt (inclusief drankjes en bakolie).
  • Kijk naar de hele week: Focus niet alleen op doordeweeks, maar kijk of het weekend de balans nivelleert.
  • Focus op leefstijl in plaats van strenger diëten: Ga niet nóg minder eten (dit put je lichaam uit), maar zorg voor voldoende eiwitten, dagelijkse beweging (stappen) en goede nachtrust.
  • Schakel de huisarts in: Bespreek dit dan met je huisarts.
  • Lees verder »

Welk gewichtsverlies is alarmerend?

Onbedoeld gewichtsverlies is alarmerend als je 5% of meer van je lichaamsgewicht verliest binnen 6 maanden, of meer dan 5% binnen een maand. Volgens de richtlijnen van onder andere Thuisarts en Moet ik naar de dokter? is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts bij: Onverwacht afvallen kan verschillende oorzaken hebben, zoals Gezondheid en wetenschap uitlegt:

  • Snel gewichtsverlies: Meer dan 3 kilo in een maand (of meer dan 5 kilo in korte tijd).
  • Onbedoeld verlies: Je valt af zonder dat je minder bent gaan eten of meer bent gaan bewegen.
  • Bijkomende klachten: Zoals extreme vermoeidheid, nachtelijk zweten, aanhoudende dorst, hartkloppingen of spijsverteringsproblemen.
  • Hormonale of stofwisselingsziekten (zoals suikerziekte of een te snelle schildklier)
  • Maag-darmproblemen of een slechte voedselopname
  • Chronische infecties of ontstekingen
  • Psychische factoren (zoals stress, angst, verdriet of depressie)
  • In sommige gevallen kan het een signaal zijn van een ernstigere aandoening, zoals kanker.
  • Lees verder »

Waarom val ik niet af met 1500 kcal per dag?

Als je niet afvalt met 1500 kilocalorieën per dag, komt dat meestal doordat je onbewust meer binnenkrijgt dan je denkt of doordat je energieverbruik lager is dan je verwacht.

  • Onderschatting van porties: Het wegen van je eten laat vaak zien dat schatten of 'uit de losse pols' koken flink afwijkt van de werkelijkheid. Kleine beetjes zoals olie, sausjes, drankjes, en handjes noten tellen snel op.
  • Het weekend telt ook mee: Als je door de week netjes op 1500 kcal zit, maar in het weekend ruimer eet of drinkt, streep je het calorietekort van de week vaak weer weg.
  • Vochtvasthouden: Schommelingen in je gewicht door zoutinname, stress, hormonen of je menstruatiecyclus kunnen vetverlies op de weegschaal tijdelijk verhullen.
  • Laag energieverbruik (NEAT): Als je onbewust minder beweegt omdat je minder eet (je lichaam gaat in de 'spaarstand' qua spontane beweging), verbruik je op een dag minder energie dan je hoopt.
  • 1500 kcal is niet voor iedereen een tekort: Een gemiddelde vrouw verbruikt zo'n 2000 kcal per dag en een man zo'n 2500 kcal, maar als je groter bent, een snelle stofwisseling hebt of veel beweegt, kan 1500 kcal juist te weinig zijn of je spiermassa aantasten. Meer informatie over dit onderwerp vind je in het artikel Waarom val ik niet af terwijl ik weinig eet?.
  • Lees verder »

Wat te doen als je niet afvalt?

Als afvallen niet lukt, komt dat vaak doordat het lichaam geen eenvoudige rekensom is. Meestal spelen onbewuste gewoontes, hormonen of de stofwisseling een grotere rol dan alleen minder eten.

  • Onbewuste calorie-inname: Je eet of drinkt ongemerkt meer dan je denkt (zoals olijfolie, sauzen, snacks, koffie met melk of alcohol in het weekend).
  • Hormonen en stress: Chronische stress verhoogt het cortisolgehalte, wat zorgt voor meer trek en opslag van buikvet.
  • Slaapgebrek: Te weinig slaap verstoort de honger- en verzadigingshormonen (ghreline en leptine).
  • Spiermassa: Door krachttraining bouw je spiermassa op; spieren zijn zwaarder dan vet, waardoor de weegschaal stil kan staan terwijl je wel smaller wordt.
  • Medicatie of medische factoren: Bepaalde medicijnen (zoals antidepressiva, prednison of insuline) of schildklierproblemen kunnen gewichtsverlies lastiger maken.
  • Het 'spaarstand'-effect: Te strenge (crash)diëten zijn onhoudbaar en vertragen op de lange termijn je stofwisseling.
  • Houd je hele week bij: Noteer een week lang eerlijk alles wat je eet en drinkt (inclusief het weekend) om inzicht te krijgen in je werkelijke inname.
  • Kijk verder dan de weegschaal: Let ook op je energie, kledingmaat, tailleomtrek en kracht.
  • Focus op leefstijl in plaats van dieet: Zorg voor voldoende eiwitten, vezels, dagelijkse beweging, krachttraining en goede nachtrust.
  • Schakel professionele hulp in: Als je blijft vastlopen ondanks een gezonde leefstijl, neem dan contact op met je huisarts of een geregistreerde diëtist via het Voedingscentrum. Je kunt ook de richtlijnen bekijken van de Hartstichting of de achtergronden bij Zilveren Kruis.
  • Lees verder »
Gerelateerd aan Hoe kan het dat ik niet meer afval?