Wat is het verschil tussen klassiek ballet en moderne dans?
Het belangrijkste verschil tussen klassiek ballet en moderne dans zit in de techniek, de houding ten opzichte van de zwaartekracht en de manier waarop emotie of een verhaal wordt uitgedrukt. Meer informatie over dansvoorstellingen en stijlen vind je via Nationale Opera & Ballet. Bekijk een korte visualisatie en toelichting over het verschil tussen ballet- en dansstijlen:
- Vaste regels en posities: Ballet heeft een strikt en gecodeerd systeem met vaste basisposities voor voeten en armen (1e t/m 5e positie) en Franse vakterminologie.
- Lichtheid en zwaartekracht: Dansers werken zo veel mogelijk tegen de zwaartekracht in; het doel is om lichtvoetig te lijken, te zweven en op de tenen (spitzen) te dansen.
- Vorm en elegantie: De focus ligt op symmetrie, strakke lijnen, gratie en een rechtopstaande houding.
- Uitstraling: Vaak gekoppeld aan traditionele kostuums (zoals tutu's), spitzen, klassieke muziek en een duidelijke verhaallijn.
- Ontstaan als tegenreactie: Moderne dans ontstond begin 20e eeuw als een breuk met de strikte regels van het klassieke ballet.
- Grondwerk en zwaartekracht: De vloer is juist 'je vriend'; dansers werken mét de zwaartekracht, vallen bewust en maken gebruik van rolbewegingen over de grond, slides en een lager zwaartepunt.
- Blote voeten: Er wordt vrijwel altijd op blote voeten gedanst in plaats van op balletschoenen of spitzen.
- Expressie en vrijheid: De nadruk ligt minder op perfecte symmetrische vormen en meer op persoonlijke emotie, ademhaling, spanning/ontspanning en het gebruik van het gehele (vaak lossere of geaarde) lichaam.
- Lees verder »
Welke moderne dansvoorstellingen zijn er in 2026?
Bekende moderne dansvoorstellingen en gezelschappen in het seizoen 2026/2027 bieden een breed aanbod aan hedendaagse dans in Nederland en België:
- Out of the stillness (NDT 1): Van 24 september tot en met 19 december 2026, met werk van Gabriela Carrizo en Hofesh Shechter.
- Blast a universe (NDT 2): Van 22 oktober tot en met 19 december 2026, met choreografieën van Marco Goecke, Jiří Kylián en Noé Soulier. Ook te bekijken via de livestream op Nederlands Dans Theater.
- Switch '27 (NDT 1 & 2): Vanaf 23 januari 2027.
- GONE (NDT 1): Van 11 februari tot en met 19 maart 2027, van choreograaf Marcos Morau.
- Metamorphosis: Een mix van ballet en hedendaagse dans met werk van Jiří Kylián, David Dawson en Mthuthuzeli November.
- Reflections: Een modern balletprogramma met onder andere Solitude van Alexei Ratmansky en een stuk over gendergelijkheid van Kirsten Wicklund. Bekijk de actuele speellijst via Het Nationale Ballet.
- ENERGY: In de herfst/winter van 2026 brengt Introdans de dynamische familievoorstelling ENERGY met mediterrane choreografen zoals Sofia Nappi en Aristide Rontini. Meer informatie vind je op Introdans.
- Julidans 2026: Vond eerder in 2026 plaats als internationaal hedendaags dansfestival in Amsterdam.
- Nederlandse Dansdagen 2026: Vond plaats in oktober 2026 in Maastricht met premières, galavoorstellingen en 'Dans! van Manen'.
- Holland Dance Festival: Vierde begin 2026 de 20e jubileumeditie in Den Haag en omliggende steden.
- Lees verder »
Wat is klassiek ballet?
Klassiek ballet is de oudste en meest formele stijl van ballet. Het is een eeuwenoude danskunst die in de 15e eeuw ontstond aan de Italiaanse vorstenhoven en zich in de 17e eeuw verder ontwikkelde en beroemd werd in Frankrijk, mede dankzij koning Lodewijk XIV. In professionele gezelschappen (zoals Het Nationale Ballet of internationale groepen) geldt een vaste rangorde die bepaalt welke rollen een danser danst: Bekijk hier een korte uitleg over de geschiedenis en de basis van het klassieke ballet:
- Academische techniek: De dans is gebaseerd op een strikte, vaste techniek en lichaamshouding.
- Uitdraaien (en dehors): Dansers leren al op jonge leeftijd om de benen vanuit de heupen naar buiten te draaien (turn-out), waardoor de bewegingen meer ruimte en souplesse krijgen.
- Spitzen (pointe): Vrouwelijke dansers (ballerina's) dansen vaak op speciale spitzen (pontonsschoenen) waardoor ze op de tips van hun tenen kunnen staan.
- Terminologie: Vrijwel alle ballettermen zijn afkomstig uit het Frans (zoals pirouette, plié en tendu).
- Beroemde balletstukken: Bekende klassieke voorstellingen zijn onder andere Het Zwanenmeer, Giselle, De Schone Slaapster (The Sleeping Beauty) en De Notenkraker.
- Corps de ballet: De grote groep dansers die in koor of als achtergrond danst (zoals de zwanen in Het Zwanenmeer).
- Solisten: Dansers die grotere of solorollen vertolken (verdeeld in rangen zoals coryphée, grand sujet, tweede solist en eerste solist).
- Eerste solist (principal): De hoogst haalbare rang met de hoofdrollen.
- Lees verder »
Wat valt er onder moderne dans?
Moderne dans is een expressieve podiumdans die ontstond in het begin van de 20e eeuw als een breuk met de strikte regels van het klassieke ballet. Het lichaam fungeert hierbij als een direct expressie- en uitdrukkingsmiddel voor emoties, psychologie en natuurlijke impulsen. Moderne dans kent verschillende vaste danstechnieken die in de eerste helft van de 20e eeuw zijn ontwikkeld door pioniers: Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, is er een verschil: Meer achtergrondinformatie over de oorsprong vind je op de Moderne dans - Wikipedia pagina. Bekijk deze video om een visuele impressie te krijgen van moderne dans en hoe natuurlijke bewegingen er uitzien:
- Natuurlijke bewegingen: Geen zweverige balletposities, maar dansers die stevig met de voeten op de grond staan en werken met springen, draaien, zwaaien en rollen.
- Zwaartekracht en vloerwerk: Er wordt bewust gebruikgemaakt van de zwaartekracht en veel acties vinden plaats op of dicht bij de grond (floorwork).
- Ademhaling en centrum: Bewegingen starten vaak vanuit het fysieke centrum (het bekken/de torso) en zijn gekoppeld aan de ademhaling, zoals de bekende contraction (samentrekken) en release (ontspannen).
- Geen vaste patronen: Er is geen vaststaand vocabulaire van passen zoals bij klassiek ballet; de focus ligt op dynamiek, spanning, ontspanning en improvisatie.
- Martha Graham-techniek: Focus op de contractie en ontspanning van de torso.
- Limon-techniek: Gebaseerd op het gewicht van het lichaam en het vallen en opstaan met de zwaartekracht.
- Andere pioniers: Isadora Duncan, Doris Humphrey, Charles Weidman en Merce Cunningham.
- Moderne dans verwijst naar de historische stroming en specifieke technieken uit de 20e eeuw (zoals Graham of Limón).
- Hedendaagse dans (contemporary) is hieruit voortgekomen, maar is vrijer en mixt moderne technieken met invloeden uit klassiek ballet, jazz en urban/hiphop.
- Lees verder »
- Is moderne dans moeilijk?
- Wat is moderne jazz dans?
- Wat voor muziek wordt er gebruikt bij moderne dans?
- Wat is het verschil tussen modern en klassiek ballet?
- Wat zijn kenmerken van klassiek ballet?
- Welke muziek hoort bij klassiek ballet?
- Wat is moderne wetenschap?
- Hoe heet de voorloper van de moderne mens die tot 30.000 jaar geleden leefde?
- Wat is moderne piraterij?
- Is dansen toegestaan in de islam?